Gezond eten en overgewicht

Tijdens en na de Decembermaand krijgen veel mensen een schuldgevoel over de extraatjes waarvan zij in deze periode genoten hebben en beginnen fanatiek te lijnen: een goed moment om ook eens kritisch naar het voedingspatroon en het gewicht van onze huisdieren te kijken. Zowel tijdens de feestdagen als ook gedurende de rest van het jaar geldt voor alle dieren, of ze nu een gezond gewicht hebben of te zwaar zijn, dat u geen restjes eten moet geven, hoe moeilijk dat soms ook is. Wees ook terughoudend met het geven van tussendoortjes. Als u uw dier toch een tussendoortje wilt geven, kies dan voor een “veilige” snack zoals rauwe of gekookte groente (bijvoorbeeld wortel), een stukje gebraden ongekruide kip of popcorn. Waarvoor u precies kiest, is natuurlijk afhankelijk van het huisdier dat u hebt. Geef nooit gekookte, gebakken of gebraden botten. Het bot kan versplinteren en worden doorgeslikt. Dit kan de maag en de darmen ernstig beschadigen. Geef extraatjes bij voorkeur in de voerbak om bedelgedrag te voorkomen. Houd bij het geven van het dagelijkse voer rekening met de extraatjes die uw dier op heeft.

Wanneer heeft mijn huisdier overgewicht?
Overgewicht ontstaat als een dier meer energie opneemt dan hij verbruikt. De overbodige calorieën worden opgeslagen als vet. Bij overschrijding van het ideale gewicht van het dier tot 15% spreken we van overgewicht. Als het dier 15% of meer zwaarder is dan het ideale gewicht spreken we van zwaarlijvigheid (obesitas).
Het herkennen van overgewicht bij uw huisdier is niet moeilijk, hoewel het bij langharige dieren minder opvalt dan bij kortharige. Allereerst kunt u een verandering merken in het gedrag: uw dier heeft minder uithoudingsvermogen en kan slecht tegen warmte. Verder ziet u vetophoping, een dikke buik en een minder duidelijk te onderscheiden taille. U kunt het ook voelen door met de vlakke hand over de borstkas van uw dier te strijken. Als u de ribben niet of slechts met moeite kunt voelen is er sprake van overgewicht.

Bij welke dieren komt overgewicht vaak voor?
In de Westerse landen is overgewicht een groot probleem. Ongeveer 25% tot 40% van de honden en katten in de Westerse landen heeft overgewicht. Maar ook bij andere diersoorten, zoals het konijn, komt overgewicht regelmatig voor. Bij konijnen kan dit ertoe leiden dat ze hun blindedarmkeutels niet meer opeten, waardoor ze belangrijke voedingsstoffen missen. Te dikke konijnen en knaagdieren kunnen zichzelf ook niet meer goed schoonhouden. Het risico op overgewicht hangt van een aantal zaken af, maar het belangrijkste is wel het verantwoordelijkheidsgevoel van de eigenaar. Veel eigenaren zien het probleem niet of zijn niet standvastig genoeg om het dier af te laten vallen. Ze hebben te weinig tijd om te bewegen en kunnen vaak geen nee zeggen tegen bedelen. Daarnaast kunnen zaken zoals ras, leeftijd, geslacht en castratie eveneens een rol kunnen spelen bij het voorkomen van overgewicht.

Wat zijn de risico’s van overgewicht?
Hoewel een te dik dier vaak als gezellig en blakend van gezondheid wordt beschouwd, liggen er wel gevaren op de loer. Bij honden heeft onderzoek aangetoond dat hun slankere soortgenoten tot wel 2 jaar langer kunnen leven! Te dikke konijnen kunnen hun eigen keutels niet opeten en missen daardoor voedingsstoffen die van levensbelang zijn. Bij zwaarlijvige katten is de kans op suikerziekte twee tot vier keer zo hoog. Versnelde slijtage van de gewrichten, kortademigheid en een verminderd uithoudingsvermogen zijn voorbeelden van andere aandoeningen die bij dieren met overgewicht of zwaarlijvigheid meer voorkomen.

Wat kan ik doen als mijn huisdier te zwaar is?
Als uw huisdier te zwaar is, kan uw dierenarts of een voedingsdeskundige u adviseren hoe u het gewicht van uw huisdier kunt terugbrengen. In dit advies zal zowel het voedings- als bewegingspatroon worden meegenomen. Denk bijvoorbeeld aan een nauwkeurige berekening van de voerhoeveelheid die uw dier nodig heeft op basis van zijn activiteit, geslacht, eventuele castratie en leeftijd. Al deze factoren zijn namelijk van invloed op de stofwisseling. Eventueel krijgt u advies voor speciale dieetvoeding. Ook het bewegingsadvies is afgestemd op uw dier. Dieren met gewrichtsproblemen kunnen bijvoorbeeld beter zwemmen of bewegen onder leiding van een dierfysiotherapeut. Er wordt altijd gezocht naar een manier van bewegen die past bij u en uw huisdier. U moet er samen plezier in hebben.