RDA: samenhang tussen welzijn van mens en (huis)dier verdient aandacht!

05-11-2026

De Raad voor Dieraangelegenheden (RDA) vraagt om meer aandacht voor de samenhang tussen het welzijn van mensen en hun huisdieren. De Raad presenteerde op 3 november een nieuwe zienswijze: ‘Vergeten vrienden: mens in de knel, maar het huisdier redt zich wel?’. Hierin is gekeken naar huisdieren bij kwetsbare mensen in onze samenleving. 

Kwetsbare mensen, kwetsbare dieren
Het aantal kwetsbare mensen in Nederland neemt toe. Dit komt onder andere door vergrijzing en doordat er grotere verschillen ontstaan in welvaart en maatschappelijke positie van mensen. Veel van deze mensen hebben huisdieren: bij elkaar gaat het naar schatting om honderdduizenden dieren. Deze dieren hebben vaak een hele belangrijke rol in het leven van hun eigenaar: ze bieden vriendschap, steun, regelmaat en iets om voor door te gaan. 

Tegelijk kunnen de moeilijke situaties waarin deze mensen terecht kunnen komen, ook een risico zijn voor hun dier(en). Door onder andere financiële, lichamelijke of psychische problemen kan de verzorging van deze dieren in de knel komen.

Welzijn van dier en mens hangt samen
Het welzijn van deze kwetsbare mensen en hun huisdieren is dus sterk met elkaar verweven. De RDA constateert dat de zorg voor het welzijn van dieren in deze situaties nog niet goed geregeld is. De Raad vraagt om een betere, overkoepelende benadering onder de noemer ‘One welfare’.

Zo kunnen zorgmedewerkers die aan huis komen voor hulp aan mensen ook een signalerende functie hebben als het gaat om het welzijn van dieren. Op dit moment is daar vaak te weinig aandacht voor.  Andersom kan ook vanuit de zorg voor dieren iets worden opgemerkt over het welzijn van hun eigenaar. Dierenartsen kunnen bijvoorbeeld opmerken dat de zorg tekortschiet; in zo’n geval zou het mooi zijn als van daaruit ook hulp gezocht kan worden voor de eigenaar.

Op die manier kan er voor zowel mens als dier in een vroeger stadium hulp geregeld worden. Zo kunnen grotere problemen voorkomen worden. Overleg tussen organisaties en opleidingen voor op mensen gerichte en op dieren gerichte zorgverleners kan helpen bij een gemeenschappelijke aanpak. Als de signalen beter herkend worden en men weet hoe men kan handelen, kan zowel de zorg voor mensen als dieren verbeteren.

Vervolgstappen
De Raad adviseert dan ook over mogelijke vervolgstappen:

• Er zouden concrete stappen gezet moeten worden op zowel landelijk als lokaal niveau om beter en structureel samen te werken op dit gebied.
• Voor professionals zouden praktische hulpmiddelen ontwikkeld kunnen worden over hoe en wanneer te handelen en zij zouden gebaat zijn bij een laagdrempelige mogelijkheid voor overleg en advies.
• Er zou een landelijk overzicht van beschikbare hulpmogelijkheden moeten worden opgesteld.
• Voorlichting voor kwetsbare groepen over verantwoordelijkheden, kosten en risico’s kan helpen bij het maken van een verantwoorde keuze voor een huisdier.
• Het zou goed zijn als er in de opleidingen voor op mensen gerichte zorg ook aandacht wordt besteed aan basiskennis van dierenwelzijn, zodat zorgverleners signalen van verminderd welzijn kunnen herkennen en weten wat ze dan kunnen doen.
• Meer onderzoek kan helpen om de problematiek en mogelijke oplossingen beter in kaart te brengen.

Dieren helpen is mensen helpen
De Raad ziet de maatschappelijke voordelen van One Welfare. Een samenleving waarin aandacht is voor kwetsbare mensen heeft ook aandacht voor de dieren die voor de mens van grote betekenis zijn. Dieren helpen is tegelijkertijd mensen helpen.

Nienke Endenburg, voorzitter van het RDA-forum dat de zienswijze heeft voorbereid: “‘Huisdieren kunnen bijdragen aan een betere mentale en fysieke gezondheid van de kwetsbare dierhouders en daarmee mogelijk ook aan een vermindering van de druk op de zorgsectoren. Ik ben ervan overtuigd dat we daarmee als samenleving kosten besparen. Daar zou ik graag aan willen laten rekenen. Maar voorop staat dat we het welzijn van deze dieren goed moeten borgen.”

Meer lezen
Op de website van de RDA vind je de publiekssamenvatting, de gehele zienswijze en een samenvattende animatie.

Het LICG onderschrijft het belang van een gemeenschappelijke aanpak en van goede voorlichting over het maken van een zorgvuldige keuze bij de aanschaf van een huisdier. Zie ook onze artikelen over:
De sociale rol van huisdieren
Ouderen en huisdieren
Huisdier in verzorgingstehuis
Dierenhulp voor minima
Dierenmishandeling en -verwaarlozing
Het aanschaffen van een huisdier
Wat kost een huisdier?