Geelwang- en geelbuikschildpadden zijn erg populair als huisdier. Ze behoren tot de water- of moerasschildpadden (familie Emididae). Dit zijn schildpadden die zowel in het water als op het land leven. Ze worden vaak gekocht wanneer ze nog klein zijn, vaak pas twee tot vier centimeter. Ze kunnen echter 30 cm groot worden en dit stelt eisen aan de huisvesting. De mannetjes zijn kleiner dan de vrouwtjes, met langere nagels en een langere staart. Het schild is bruin van kleur. Jongere dieren hebben een groen schild met een opvallende tekening, die vervaagt als ze ouder worden. De kleur van het schild verandert dan naar bruin en wordt uiteindelijk bijna zwart. Geelwang- en geelbuikschildpadden kunnen een leeftijd van 30 tot 40 jaar bereiken. Vaak halen ze dit echter niet, bijvoorbeeld vanwege verkeerde huisvesting of voeding.

Een geelbuikschildpad dankt zijn naam aan zijn gele buik waar meestal enkele ronde, bruine vlekken op zitten (maximaal vier). De geelbuikschildpad heeft een S-vormige gele streep op de zijkant van de kop.

Een geelwangschildpad heeft twee gele strepen op de wangen. De buik heeft altijd ronde, bruine vlekken.

Beide schildpadden zijn ondersoorten die behoren de soort Trachemys scripta. Hiertoe behoort ook de roodwangschildpad (Trachemys scripta elegans) die erg op deze schildpadden lijkt maar een rode vlek aan weerszijden van de kop heeft die met het verstrijken der jaren verdwijnt. Geelwang- en geelbuikschildpadden worden regelmatig onderling gekruist, wat uiteraard niet de bedoeling is. Kruisingen hebben vaak kenmerken van beide soorten.

Moerasschildpadden zijn koudbloedige dieren. Deze reptielen komen voornamelijk voor in de centrale en zuidelijke staten van de Verenigde Staten van Amerika en Mexico, waar een subtropisch tot tropisch klimaat heerst. Ze leven in moerassige gebieden, meren en beken met stromend water. Moerasschildpadden kunnen zich zowel op het land als in het water voortbewegen. Ze communiceren tijdens de balts door aanrakingen en trillingen, en kunnen goed zien en ruiken. Als de temperatuur onder 10 graden komt, houden de dieren een winterslaap. Daarboven verlaagt de schildpad zijn stofwisseling bij lage temperaturen. Geelwang- en geelbuikschildpadden zijn overdag actief, ’s avonds slapen ze onder water.

Bij het opzetten, inrichten en onderhouden van een terrarium komt heel wat kijken. In de handleiding over terrariumtechniek leest u hoe u dat aan kunt pakken.

Een volwassen geelwang- of geelbuikschildpad heeft een tochtvrije huisvesting nodig van minimaal 100 x 50 x 50 cm, met een waterdiepte van minimaal 40 cm. Voor elk dier meer moet het terrarium 20% langer worden. Het terrarium bestaat voor ongeveer een kwart uit landgedeelte. Het landgedeelte moet makkelijk te bereiken zijn, geen scherpe randen hebben, en goed droog zijn. Een vrouwtje kan na drie tot vijf jaar eieren gaan leggen en heeft daarvoor dan een zandgedeelte nodig. Als bodem voor het watergedeelte kunt u bijvoorbeeld zand gebruiken. Planten worden opgegeten, daarom zijn veel aquaria zonder beplanting.

Schildpadden produceren door hun formaat en eetlust veel afval. Daarom moet u het terrarium goed schoonhouden. Gebruik voor het water een buitenfilter met een capaciteit die tenminste het dubbele is van de hoeveelheid water in het terrarium. Het water moet overdag een temperatuur hebben tussen 18 en 22 °C, ’s nachts mag de temperatuur dalen tot tussen 15 en 20 graden. In de winter is de watertemperatuur tussen 15 en 20 graden. De luchttemperatuur moet direct boven het water even hoog zijn als of iets hoger liggen dan de watertemperatuur, om te voorkomen dat de schildpad een verkoudheid of longontsteking oploopt. Gebruik een lamp boven het landgedeelte die de temperatuur overdag laat stijgen naar een waarde tussen 30 en 35 graden.

Bij huisvesting binnenshuis is een UV-B lamp nodig voor de aanmaak van vitamine D3. Let op dat de schildpadden zich niet aan de lampen kunnen branden. Laat de lampen 10 tot 14 uur per dag branden, afhankelijk van de plek van herkomst, om een natuurlijk dag- en nachtritme te krijgen. Plaats het terrarium in een rustig gedeelte van de kamer.

Het is mogelijk om de geelwang- en geelbuikschildpad ’s zomers in een buitenvijver te houden. Houd deze dieren, die uit een subtropisch klimaat komen, in andere jaargetijden niet buiten. U loopt dan een groot risico dat uw schildpadden zich niet prettig voelen, of zelfs doodgaan van de kou. Geelwangschildpadden kunnen overleven bij watertemperaturen tussen vier en acht graden maar gaan dan in winterslaap, wat niet voor elke schildpad gezond is.

Geelwang- of geelbuikschildpadden leven voornamelijk alleen. Als u meerdere schildpadden samen houdt kan dit risico’s geven op onderling vechten en elkaar verwonden. Schildpadden die duidelijk kleiner zijn dan de andere schildpadden in het verblijf kunnen zelfs worden opgegeten. Houd geen verschillende soorten moerasschildpadden bij elkaar. Als u vissen in hetzelfde terrarium wilt houden als waarin u uw schildpad wilt huisvesten, dan hebben de vissen een grote kans opgegeten te worden door de schildpad. Wees hiermee dus voorzichtig.

In de natuur houden geelwangschildpadden uit noordelijke gebieden een winterslaap als de temperatuur onder 10 graden komt. Geelwangschildpadden uit de meer zuidelijke gebieden en geelbuikschildpadden houden geen winterslaap maar een winterrust, bij temperaturen tot ongeveer 15 graden.

In gevangenschap is het wel mogelijk de omstandigheden zo aan te passen dat de schildpad in winterslaap gaat, maar dit is in veel gevallen niet aan te raden. Om een winterslaap goed door te komen moet de schildpad absoluut gezond en volwassen zijn en de omstandigheden luisteren nauw. Een winterslaap moet goed voorbereid worden. De darmen van de schildpad moeten leeg zijn voor hij in winterslaap gaat. Voor dieren die in winterslaap gaan is de watertemperatuur tussen 4 en 8 graden. Tijdens de winterslaap zal een schildpad niet eten en dus afvallen. Hij mag maximaal 10% van zijn gewicht verliezen. Wilt u uw schildpad in winterslaap laten gaan, dan is het belangrijk dat u zich hierover zeer goed laat informeren door een specialist die hier ervaring mee heeft.

Een winterrust wordt wel aanbevolen. Bij een winterrust kunt u de temperatuur laten dalen tot ongeveer 18 graden overdag en 12 graden ’s nachts. Voer tijdens de winterrust minder. Een winterrust kan bij vrouwtjes helpen om daarna beter eieren te kunnen leggen.

Vervang tenminste wekelijks een deel van het water. Resten voer moeten meteen worden verwijderd. Spoel minimaal eens per zes maanden het filtermateriaal uit en ververs dan al het water. Gebruik liefst geen schoonmaakmiddelen in het water. Mocht het nodig zijn om schoonmaakmiddelen in het verblijf te gebruiken, spoel dan heel goed na voor u de schildpad weer terug zet zodat alle restjes verwijderd zijn, want daarvan kan de schildpad ziek van worden.

Draai schildpadden nooit voor langere tijd om. Hierdoor kunnen de longen, die boven tegen het schild liggen, in de verdrukking komen waardoor ademnood ontstaat. Schildpadden kunt u voorzichtig optillen door ze vast te houden aan het schild bij de achterpoten.

Schildpadden kunnen bijten, een volwassen schildpad kan door bijten een ernstige knelwond toebrengen. Een schildpaddenverblijf bevat bacteriën, bijvoorbeeld de op mensen overdraagbare Salmonella bacterie. Let er daarom op dat u geen water uit het terrarium binnenkrijgt, en was altijd uw handen als u met het dier of het verblijf in aanraking bent gekomen. Was ook uw handen voor u de schildpad hanteert.

Deze schildpadden zijn alleseters. Variatie in voeding bevordert de gezondheid en levensduur. U kunt een schildpad vlees, vis, gevogelte en insecten geven. Daarnaast eet een schildpad ook (water)planten en groenten zoals andijvie. Kropsla kan diarree veroorzaken, en hondenvoer is ook niet geschikt voor uw schildpad.

In een dierenspeciaalzaak kunt u complete schildpaddenvoeding kopen waarmee u bij kunt voeren zodat de schildpadden de benodigde vitaminen en mineralen krijgen. Geef niet alleen schildpadvoer want door het hoge eiwitgehalte kan dan te snelle groei ontstaan. Ook kattenvoer bevat veel eiwitten en is daardoor niet geschikt om vaak te geven. Eierschalen en sepiaschelpen zorgen ervoor dat uw schildpadden kalk binnenkrijgen.

Als u alleen verse voeding geeft, moet u hierbij eens per week nog zowel een mineralensupplement als een vitaminenpreparaat geven. Kies voor twee afzonderlijke preparaten en niet voor een mengsel van beide omdat de stoffen elkaar kunnen beïnvloeden. Geef ze niet gelijktijdig maar met bijvoorbeeld een dag ertussen.

Jonge geelwang- of geelbuikschildpadden kunt u dagelijks eten geven. Dieren vanaf de leeftijd van een half jaar voert u drie tot vier keer per week, en dieren vanaf twee jaar kunt u tweemaal per week voeren. Voer rond de warmste tijd van de dag (tussen 14:00 en 18:00 uur) zodat de schildpad de juiste temperatuur heeft voor de vertering. Actievere dieren hebben meer voedsel nodig. Let wel op dat ze niet te dik worden. Dit ziet u aan de dijen, als die buiten het schild uitpuilen als de poten ingetrokken zijn is de schildpad te dik. Moerasschildpadden hebben water nodig om hun voer door te slikken. Voer ze daarom altijd in het water. Tijdens de wintermaanden is het dier minder actief, voer dan ook minder.

Mannetjes zijn geslachtsrijp op een leeftijd van ongeveer drie tot vijf jaar, vrouwtjes als ze vijf tot zeven jaar zijn. Na de paring kan het vrouwtje het sperma bewaren, soms worden de eieren pas maanden later gelegd. Een vrouwtje kan meerdere legsels per jaar hebben. Het aantal eieren varieert tussen 5 en 25 stuks. Na 60 tot 80 dagen komen de eieren uit. De pasgeboren schildpadden zijn ongeveer anderhalve tot drie centimeter lang.

Geelwang- en geelbuikschildpadden kunnen last hebben van parasieten zoals wormen. Een veel voorkomende ziekte is longontsteking, ontstaan door bacteriën, kou of tocht. Dit begint met een verkoudheid, die u kunt herkennen aan belletjes op de neus als de schildpad op het land is, een hoorbare ademhaling, scheefhangen in het water of blijven drijven.

Andere veel voorkomende aandoeningen zijn schildrot, oogontsteking, en schildafwijkingen door bijvoorbeeld teveel of tekort aan vitaminen- en mineralen of te eiwitrijk voedsel.

Vrouwtjes kunnen altijd eieren leggen, ook zonder mannetje. Wanneer het vrouwtje de eieren niet kan leggen omdat er geen goede plaats voor is, kan ze last van legnood krijgen.

Raadpleeg een dierenarts die ervaring heeft met schildpadden als u een ziekte vermoedt. Laat u indien nodig doorverwijzen.

Voor het op een verantwoorde wijze houden van dit huisdier is geen specifieke ervaring nodig. Houd er rekening mee dat de schildpad behoorlijk oud wordt en veel groter wordt dan hij bij aanschaf is! U heeft een ruime huisvesting nodig voor de schildpad.

U kunt een geelwang- of geelbuikschildpad kopen bij een reptielen- of dierenspeciaalzaak of bij een kweker of hobbyist. Let bij aanschaf op dat de schildpad geen beschadigingen heeft, actief is, goed en horizontaal zwemt en helder en alert uit de ogen kijkt.

Een geelwang- of geelbuikschildpad is niet duur in aanschaf, kleine exemplaren koopt u doorgaans voor enkele euro’s. Als u een schildpad wilt gaan houden, moet u echter niet alleen rekening houden met de kosten voor de schildpad zelf, maar ook met kosten voor een terrarium en de inrichting ervan. Een terrariumbak voor een volwassen geelwang- of geelbuikschildpad moet vrij groot zijn en kost u ongeveer 100 tot 200 euro, exclusief inrichting. Daar komen dan nog kosten bij voor de aanschaf van ondermeer een pomp- en filtersysteem en lampen. Bij elkaar moet u aan enkele honderden euro’s denken voor uw ingerichte terrarium. De terugkerende kosten bestaan in hoofdzaak uit uitgaven voor voer, filtermateriaal en de elektriciteit voor verlichting en verwarming. Daarnaast kunt u voor kosten komen te staan als uw dier onverhoopt ziek wordt.

• Kunt u niet meer voor uw schildpad zorgen, breng hem dan naar een schildpaddenopvang of kijk of een dieren- of reptielenspeciaalzaak het dier van u wil overnemen. Laat schildpadden nooit los in de natuur: vaak overleven ze dit niet, en als ze het wel overleven zorgt dit voor faunavervalsing!