Chippen en registreren

Om allerlei redenen kan het belangrijk zijn dat huisdieren geïdentificeerd kunnen worden en dat de bij het dier behorende gegevens worden opgeslagen. Bijvoorbeeld als uw dier is weggelopen en wordt gevonden, zodat het kan worden teruggebracht.  Maar ook als het gaat om controle aan de grens, zodat er geen illegaal gevangen dieren kunnen worden geïmporteerd. Identificatie van dieren is nuttig bij het tegengaan van malafide handel. Ook bij het bestrijden van dierziekten speelt identificatie en registratie een rol. Zo kan men bijvoorbeeld zien of de vaccinaties in een dierenpaspoort wel echt bij dit specifieke dier horen. Wilt u uw huisdier verzekeren tegen ziektekosten, dan is vrijwel altijd een chip vereist.

LET OP: het chippen en registreren van uw huisdier geldt (net als een paspoort) niet als eigendomsbewijs!

Wat is een chip?

De officiële naam van een chip is transponder. Dit is een heel klein buisje van bioglas of kunststof. De lengte van de chip is ongeveer 12-14 millimeter. In het buisje zit een klein stukje micro-elektronica. De micro-elektronica bestaat uit een spoel en een microchip. In de microchip zit het registratienummer opgeslagen. Wanneer een afleesapparaat in de buurt van de chip gehouden wordt, gaat in de spoel een kleine inductiestroom lopen. Deze inductiestroom activeert de computerchip: de chip zendt een signaal uit. Het afleesapparaat vangt dit op en het registratienummer kan worden afgelezen. Zonder afleesapparaat doet de chip niks: er zit geen batterij of andere energiebron in.

Registratienummer

Er zijn voor huisdierenchips eigen ISO-normen, namelijk ISO 11784/11785. Chips die hieraan voldoen bevatten een registratienummer van 15 cijfers waarvan de eerste 3 een landcode of een fabrikantcode vormen. Voor Nederland is de landcode 528. Deze registratienummers zijn altijd uniek, behalve nummers die beginnen met 999. Dit zijn testnummers en niet bedoeld om in dieren gebruikt te worden. Er bestaan vooral in het buitenland ook chips die niet aan de ISO-normen voldoen. Deze kunnen niet met elk apparaat worden afgelezen. In dat geval kunnen er situaties zijn, zoals bij douane controles, waarbij de eigenaar verplicht zelf moet zorgen voor een apparaat om de chip af te kunnen lezen.
Door een chipreader bij het dier te houden op de plek waar de chip zit, wordt het registratienummer zichtbaar.

Gevonden dieren kunnen zowel in Nederland als in het buitenland gecontroleerd worden op de aanwezigheid van een chip. Zowel voor als na het inbrengen van de chip controleert degene die de chip inbrengt of het registratienummer afleesbaar is. Ook controleert hij of het registratienummer overeenkomt met de barcode die op de bij de chip geleverde stickers staat. Door de chip kan uw dier, mits de gegevens van u als houder ook geregistreerd zijn, altijd geïdentificeerd worden. Zonder registratie van uw gegevens is een koppeling met de chip in uw dier niet mogelijk. Uw dier kan dan niet geïdentificeerd worden. Vandaar dat altijd gesproken wordt over identificatie én registratie.

Welke diersoorten kan ik laten chippen?

U kunt uw hond of kat laten chippen, maar ook paarden worden gechipt. Daarnaast kunnen bijvoorbeeld konijnen, koi, papegaaien, fretten, slangen, schildpadden en dergelijke gechipt worden. Mocht uw dier ontsnappen en worden gevonden, dan kunt u in de meeste gevallen dankzij de chip en een goede registratie opgespoord worden als houder van het dier. Op die manier kunnen u en uw dier herenigd worden. Dat geldt niet alleen voor honden en katten, maar ook voor bijvoorbeeld konijnen die uit uw tuin kunnen ontsnappen of papegaaien die weg kunnen vliegen.

Wie mag een dier chippen?

U kunt uw dier laten chippen bij uw dierenarts of bij iemand die beroepsmatig chipt.
Rashonden waarvoor een stamboom wordt aangevraagd bij de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland  worden in het nest gechipt door een chipper van de Raad van Beheer.

Hoe wordt een dier gechipt?

Als een dier gechipt wordt, wordt een microchip met behulp van een injectienaald onder de huid ingebracht. Bij honden en katten wordt de chip bij voorkeur tussen de schouderbladen of aan de linkerzijde van de hals ingebracht. Voor andere diersoorten, zoals konijnen, koi, paarden en papegaaien gebeurt het soms op een andere plek. Bij bijvoorbeeld paarden wordt de microchip in de spieren geplaatst. Het inbrengen van de chip is relatief pijnloos voor het dier en te vergelijken met andere injecties.

Mijn dier is gechipt; nu nog registreren!

Met chippen alleen bent u er niet. Uw dier kan alleen worden geïdentificeerd als het ook daadwerkelijk ergens geregistreerd staat. Het chipnummer moet dus gekoppeld worden aan de gegevens van uw dier en aan uw contactgegevens. Daarom moet u een formulier invullen met uw gegevens. Soms doet de dierenarts dit al voor u. Door het formulier op te sturen naar een databank, worden uw gegevens door de databank gekoppeld aan het unieke registratienummer in de chip.

Er zijn verschillende databanken waar u uw dier kunt laten registreren. Op www.chipnummer.nl vindt u een overzicht van de verschillende databanken. Let bij het kiezen van een databank niet alleen op de prijs, maar ook op de mogelijkheden. Zo is het belangrijk dat u het dier op uw eigen naam kunt zetten en dat u zelf alle gegevens kunt inzien en wijzigen. Zorg ervoor dat uw dier wordt ingeschreven bij een databank die altijd – dus 24 uur per dag en 7 dagen in de week- bereikbaar is.

Let er op dat u veranderingen in de gegevens, zoals een verhuizing of een ander telefoonnummer, direct doorgeeft aan de databank. Anders verouderen de gegevens in de databank en is de kans op hereniging kleiner.

Ben ik verplicht mijn dier te laten chippen?

Voor alle honden die er in Nederland bijkomen vanaf 1 april 2013 geldt een chip- en registratieverplichting. Ook voor paardachtigen bestaat in Nederland een chip- en registratieverplichting. Meer hierover leest u verderop in dit document.

Voor alle honden en ook voor katten en fretten geldt een identificatieverplichting als u met hen naar het buitenland wilt reizen of vanuit het buitenland naar Nederland wilt reizen. Binnen de landen van de EU is daarvoor sinds 3 juli 2011 de chip verplicht.

Ook voor landbouwhuisdieren en veel soorten hobbydieren geldt een verplichte identificatie en registratie. Deze dieren worden echter meestal niet gechipt, maar dragen vaak zogenaamde oormerken.

Voor diersoorten die vermeld staan op de CITES lijsten, is identificatie en registratie soms verplicht. Dit kan in veel gevallen gedaan worden door middel van een chip.

Verplicht chippen en registreren voor honden

Vanaf 1 april 2013 geldt in Nederland een nieuwe chip- en registratieverplichting voor honden. Dit houdt in dat chippen én registreren verplicht is voor pups die na 1 april 2013 zijn geboren. Zij moeten voor een leeftijd van 7 weken bij de fokker gechipt zijn en voor een leeftijd van 8 weken door de fokker geregistreerd zijn bij één van de daarvoor aangewezen databanken.

Haalt u vanaf 1 april 2013 een hond, ongeacht zijn leeftijd, vanuit het buitenland naar Nederland, dan bent u verplicht deze binnen twee weken nadat hij Nederland is binnengebracht te registreren bij een daarvoor aangewezen databank. Deze honden moeten al gechipt zijn om Nederland binnen te kunnen komen.

Valt uw hond onder deze chip- en registratieverplichting, dan bent u voor de rest van het leven van de hond verplicht de registratie actueel te houden. Klopt de registratie van uw hond niet, dan riskeert u een boete. Bij aankoop moet u binnen 14 dagen het chipnummer op uw naam laten registreren. De fokker of verkoper moet binnen 14 dagen na de verkoop zijn registratie stopzetten. U moet vervolgens elke wijziging, zoals een adreswijziging, maar ook overlijden of verkoop van de hond, binnen 14 dagen doorgeven aan de databank.

Voor de registratie van honden is een aantal databanken aangewezen die voldoen aan de eisen van het ministerie van Economische Zaken. Deze vindt u op www.chipjedier.nl en op mijn.rvo.nl. Op www.chipjedier.nl vindt u bovendien uitgebreide informatie over deze verplichting.

Verplicht chippen en registreren voor paarden en ezels

Voor paarden en paardachtigen (dus ook ezels en kruisingen van ezels en paarden) is het verplicht uw dier te laten chippen en registreren voor een leeftijd van 6 maanden. Dit geldt voor alle paardachtigen geboren in de EU na 1 juli 2009.

Voor deze dieren geldt dat zij bovendien een paardenpaspoort moeten hebben. Dit paspoort kunt u aanvragen bij één van de paspoortuitgevende instanties, zoals een stamboek. In het paspoort wordt het chipnummer vermeld. De instantie die de paspoorten uitgeeft, zorgt tevens voor een registratie van het chipnummer in zowel hun eigen database als in de overkoepelende database van de overheid.

Kosten

Veel dierenartsen brengen voor het plaatsen van een chip een consult in rekening en een bedrag voor het plaatsen van de chip. Soms regelen zij ook de registratie. Ook hiervoor vindt u een bedrag op uw rekening terug. Sommige dierenartsen hanteren één totaalprijs, waarin alles is inbegrepen. Het tarief dat de dierenarts in rekening brengt verschilt van dierenarts tot dierenarts. Ook beroepsmatige chippers kunnen zelf bepalen welk bedrag zij vragen voor het inbrengen van een chip. Als u uw dier wilt laten chippen, kunt u van tevoren bij uw dierenarts of chipper naar de kosten hiervan informeren.

Ook de registratiekosten verschillen tussen de diverse databanken. Vergelijk de kosten en de voorwaarden voor u uw dier ergens registreert. Voor de verplichte registratie van honden na 1 april 2013 geldt dat u in ieder geval uw hond moet registreren bij een databank die is aangewezen door het ministerie van Economische Zaken.

Chippen wordt door sommige huisdierenzorgverzekeraars vergoed. Informeer bij uw zorgverzekeraar of uw polis de kosten van het chippen dekt.

Wat zijn de voordelen van chippen?

  • Een chip is diervriendelijk en gemakkelijk af te lezen.
  • De chip heeft (als deze aan de ISO norm voldoet) een uniek registratienummer, waardoor uw dier altijd geïdentificeerd kan worden.
  • Een chip gaat vrijwel altijd een dierenleven lang mee.
  • Uw dier voelt de chip niet, alleen het prikje bij het inbrengen kan even een beetje pijn doen.
  • Een chip tast de gezondheid van het dier niet aan.
  • Een chip is fraudebestendig: verwijderen is lastig en het registratienummer kan niet worden veranderd.
  • Uw dier kan de chip niet verliezen.
  • Een chip is niet ontsierend: hij zit immers onder de huid.
  • Een chip is geschikt voor bijna alle diersoorten.
  • Ook jonge dieren kunnen worden gechipt.

Wat zijn de nadelen van chippen?

  • Een chip is van de buitenkant niet zichtbaar.
  • Voor het aflezen van de chip is een speciaal afleesapparaat nodig. Overigens beschikken de meeste dierenartsenpraktijken en veel dierenasielen en dierenambulances over afleesapparatuur.
  • Sommige (buitenlandse) chips voldoen niet aan de zogenaamde ISO standaarden. Die chips zijn niet met de meeste standaard afleesapparatuur af te lezen. Wanneer u een buitenlandse hond heeft, is het verstandig dit te controleren. Niet iedere dierenartsenpraktijk of dierenambulance beschikt over afleesapparatuur om deze chips uit te kunnen lezen!
  • In uitzonderlijke gevallen kan de chip zich een stukje door het lichaam verplaatsen. Dit gebeurt zeer zelden en het dier ondervindt hier geen nadelige effecten van. De chip zal slechts een paar centimeter verschuiven en blijft werkzaam. De gezondheid van het dier wordt niet aangetast.
     

Campagne Juni Chipmaand

Het LICG voert ieder jaar in Juni campagne om het chippen, registreren en controleren van met name honden en katten te stimuleren. De slagzin van de campagne is:  “Maak van uw dier geen asielzoeker. Chip je dier! En laat het registreren!”.

Identificatie en registratie heeft veel voordelen. Allereerst kan op deze wijze het aantal vermiste en zwerfdieren teruggebracht worden. Eigenaren die ook juist geregistreerd staan kunnen snel getraceerd worden. Dit is met name bij katten belangrijk, omdat er veel katten zwerven en/of in de opvang komen. Daarnaast heeft een goed identificatie systeem voor met name honden als voordeel dat de handel in honden beter in kaart gebracht kan worden.

Vele dierenartsen houden in deze maand acties met betrekking tot het chippen. Op de speciale campagnewebsite voor de Juni Chipmaand vindt u nog veel meer informatie over het chippen en registreren. Hier vindt u ook ieder jaar vanaf mei per provincie een overzicht van de met acties deelnemende dierenartsen.

Video 100 Seconden Dierenarts over chippen