Loslopen of aanlijnen
Los van de lijn lopen is voor veel honden fijn. Ze kunnen dan rennen, spelen en rondsnuffelen. Zo kunnen ze hun energie kwijt en kunnen ze wat van hun natuurlijke gedrag uitvoeren. Aan de andere kant neemt het los laten lopen van honden ook risico’s met zich mee. Een hond kan weglopen en zoekraken, ongewenst gedrag vertonen naar mensen, honden of andere dieren of gewond raken, bijvoorbeeld bij een ongeluk. Wie zijn hond los laat lopen, moet daarom weten wat hij doet. Dat begint met zorgen dat uw hond weer bij u terugkomt als u daarom vraagt. Ook moet u weten waar uw hond wel of juist niet mag loslopen.
Uw hond leren om naar u terug te komen
Goed reageren op het signaal voor ‘hierkomen’ is een van de belangrijkste oefeningen die u uw hond moet leren. Elke hondenschool hoort deze oefening in het basisprogramma te hebben.
Het eenvoudigste is dit aan te leren bij een puppy, omdat die op jonge leeftijd nog zekerheid bij u zal zoeken. Dit kunt u gebruiken om, zodra hij u buiten opzoekt, uw signaal voor ‘hier’ te geven. Meestal doet u dat door ‘hier’ te roepen. Doe dat altijd vrolijk: hierkomen moet iets leuks zijn voor de hond! Als u boos klinkt of hard schreeuwt, zal hij juist niet durven te komen. Het kan helpen om door uw knieën te gaan, dat is voor een pup vaak heel uitnodigend.
Ook bij een volwassen hond kunt u dit oefenen. Doe dat eerst aan een lange lijn.
Bouw de oefening rustig op: uw hond moet eerst leren wat ‘hier’ betekent. Eerst roept u dit pas als de hond toch al naar u toe kwam. Daarna kunt u het gaan gebruiken als de hond even nergens anders mee bezig is, liefst eerst als hij al naar u kijkt. Beloon de hond steeds als hij bij u is. Reageert hij niet? Dan snapt hij het waarschijnlijk niet of is hij te veel afgeleid. Word niet boos, blijf niet roepen, maar probeer het later nog eens op een moment dat er geen afleiding is.
Pas als dit echt heel goed gaat, kunt u uw signaal ook geven als uw hond met iets anders bezig is. Kies dan niet meteen een moment waarop hij iets doet wat hij ontzettend leuk vindt.
Let erop: beloon altijd als hij gekomen is, ook al doet hij er erg lang over. Word nooit boos als hij uiteindelijk komt, ook al heeft u al heel lang staan wachten: daarmee straft u hem voor het hierkomen en de kans dat hij het nog eens doet, wordt dus kleiner! Een snelle reactie kunt u met iets heel leuks of lekkers belonen. Het hoeft niet altijd met een brokje: samen een spelletje doen, veel aandacht van u of de kans om iets te gaan doen wat hij heel erg leuk vindt kan ook een prima beloning zijn.
Uw hondenschool kan u helpen om deze oefening goed aan te leren.
Wat zegt de wet over het loslopen van honden?
Voor hondenbezitters is het belangrijk te weten waar het is toegestaan om de hond los te laten lopen en waar niet. In Nederland geldt een aantal wettelijke regels over het laten loslopen van honden.
Besluit activiteiten leefomgeving
In het Besluit Activiteiten Leefomgeving (horend bij de Omgevingswet) staan bepalingen die te maken hebben met het laten loslopen van honden:
Artikel 11.72 lid 2
2. Het is verboden zich in een veld te bevinden met een dier dat hem toebehoort of onder zijn toezicht staat en dat in het veld dieren opspoort, doodt, verwondt, vangt of bemachtigt, tenzij het betreft:
a. de uitoefening van de jacht met dieren als bedoeld in artikel 11.71, eerste lid; of
b. het vangen of doden van dieren overeenkomstig een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit of overeenkomstig de omgevingsverordening of ministeriële regeling waarbij op grond van dit hoofdstuk vergunningvrije gevallen zijn aangewezen.
Artikel 11.71 (middelen voor de jacht)
1. Bij de uitoefening van de jacht worden geen andere middelen gebruikt dan:
a. geweren;
b. honden, met uitzondering van lange honden;
c. aantoonbaar gefokte haviken (Accipiter gentilis) of slechtvalken (Falco peregrinus);
d. eendenkooien;
e. lokeenden of lokduiven, die niet blind of verminkt zijn;
f. fretten;
g. buidels; of
h. schermen.
2. De jacht wordt niet uitgeoefend als zich in het veld andere middelen bevinden die geschikt zijn voor het vangen of doden van dieren dan de in het eerste lid genoemde middelen.
3. Degene die zich in het veld bevindt met voor de jacht toegestane middelen of met andere middelen waarmee kan worden gejaagd, wordt geacht zich daarmee bij de uitoefening van de jacht in het veld te bevinden, tenzij het tegendeel blijkt.
Met ‘het veld’ wordt in deze artikelen elk terrein bedoeld dat eventueel geschikt zou kunnen zijn om te jagen. Dat is dus bos, heide, velden, strand, binnenwater, in feite elk natuurlijk terrein dat buiten de bebouwde kom ligt.
Besluit activiteiten leefomgeving: betekenis van artikel 11.72 voor de hondenbezitter
Omdat artikel 11.72 lid 2 spreekt over een dier dat aan iemand toebehoort of onder zijn toezicht staat, heeft het artikel betrekking op ‘gehouden dieren’, zoals de hond. Dit legt dus aan hondeneigenaren een zogeheten ‘zorgplicht’ op, die inhoudt dat men moet voorkomen dat zijn/haar hond schade veroorzaakt aan de flora en fauna.
Wie met zijn hond in de natuur loopt, moet er altijd voor zorgen dat zijn hond niet achter wild aangaat. De hond moet dus altijd onder controle zijn. Afhankelijk van de hond kan dat betekenen dat u de hond beter aan de lijn kunt houden om te voorkomen dat hij zijn neus achterna gaat, of dat hij goed gehoorzaam moet zijn en direct terug moet komen als u roept.
Besluit activiteiten leefomgeving: betekenis van artikel 11.71 voor de hondenbezitter
Artikel 11.71 geeft een opsomming van de middelen waarmee mag worden gejaagd. Dit lijstje geeft aan dat jagen, mits onder bepaalde voorwaarden(zoals het bezit van een jachtakte), met honden is toegestaan, behalve als het ‘lange honden’ zijn. Volgens de wet zijn ‘lange honden’ dus verboden jachtmiddelen.
Wat zijn 'lange honden'?
Onder ‘lange honden’ wordt volgens de jurisprudentie (eerdere uitspraken van de rechter) verstaan: Een hond die in staat is om op het zicht het wild te achtervolgen en snel genoeg is om een haas te vangen zonder dat de haas al afgemat is door de achtervolging. Hieronder vallen van oudsher de ‘windhonden’, die in principe in rasgroep 10 (windhonden) vallen hoewel enkele onder rasgroep 5 (spitsen en oertypen) zijn ingedeeld zoals bijvoorbeeld podenco’s of galgo’s. Jagen met een windhond is dus verboden.
Wanneer bent u aan het 'jagen'?
Ook zegt deze wet: als u in ‘het veld’ bent met een (toegestaan of verboden) jachtmiddel, dan wordt aangenomen dat u aan het jagen bent, tenzij u kunt bewijzen dat dit niet het geval is.
Dus voor de hondenbezitter geldt: Als u bijvoorbeeld in het bos loopt met uw hond (een jachtmiddel) dan kan een boswachter dit zien als jagen, en moet u bewijzen dat u niet aan het jagen bent want anders bent u in overtreding (jagen mag immers alleen als u daarvoor een vergunning heeft en ook dan niet overal en altijd).
Heeft u uw hond aan de lijn, dan is het vermoeden groot dat u niet aan het jagen bent. Heeft u de hond loslopen, dan gaat meespelen hoe goed u de hond onder controle heeft en ook wat voor type hond het is. Heeft u een gezelschapshondje dat rustig met u meeloopt, dan is het al snel duidelijk dat u niet aan het jagen bent. Met een jachthond is dit al moeilijker, maar als u deze goed onder controle heeft en direct kunt terugroepen dan kunt u al snel aannemelijk maken dat u niet aan het jagen bent.
Heeft u echter een windhond, dan wordt dit gezien als een hond die heel moeilijk onder controle te houden is als hij wild ruikt en daarom is het moeilijker om de autoriteiten ervan te overtuigen dat u niet aan het jagen bent als u met een windhond onaangelijnd door ‘het veld’ loopt. Men concludeert dan dat u aan het jagen bent met een verboden jachtmiddel (de windhond) en dan bent u dus in overtreding.
In theorie kunt u ook met een ander type hond worden beschuldigd van jagen als u de hond los laat lopen, bijvoorbeeld als u de hond duidelijk niet onder controle heeft, de hond met opzet achter wild aanstuurt of aanspoort iets te volgen. In de praktijk is dit risico echter groter als het een windhond betreft.
Loslopen of aanlijnen in natuurlijk gebied?
Het advies met betrekking tot loslopen in natuurlijk gebied is daarom:
- Laat windhonden niet onaangelijnd lopen op natuurlijk terrein / terreinen buiten de bebouwde kom, omdat u het risico loopt dat dit gezien wordt als ‘jagen met een ongeoorloofd jachtmiddel’.
- Laat uw hond, ongeacht het ras, alleen loslopen op dergelijke terreinen als u de hond goed onder controle heeft, omdat u in overtreding bent als uw hond het wild najaagt of vangt.
Gemeentelijke APV
Binnen een gemeente geldt de APV, Algemene Plaatselijke Verordening, van de gemeente. Daarin kan de gemeente regels opnemen over honden, zoals waar deze los mogen lopen en waar niet. Doorgaans moeten honden binnen de bebouwde kom aangelijnd zijn, behalve op daarvoor aangewezen losloopterreinen. Bij de gemeente is op te vragen waar losloopgebieden voor honden zijn.
Op losloopterreinen binnen de gemeente mogen alle honden onaangelijnd lopen, ongeacht het ras. Wel moet u er als eigenaar voor zorgen dat de hond geen overlast of schade veroorzaakt. Is uw hond bijvoorbeeld agressief naar andere honden of naar mensen, dan spreekt het voor zich dat u hem of haar niet op een losloopterrein moet laten lopen als daar ook anderen zijn.
Ook moet u opletten dat de hond niet van het losloopterrein kan ontsnappen en dan rond gaat lopen op andere plaatsen waar dit niet mag, en eventueel daar ook gaat jagen op bijvoorbeeld andere huisdieren. Het blijft dus belangrijk dat u de hond onder controle heeft, ook als hij los van de lijn is.
Waar mag mijn hond loslopen?
Wilt u met uw hond gaan wandelen, ga dan vooraf na waar uw hond los mag lopen. Voor informatie binnen de bebouwde kom kunt u daarvoor het beste bij de gemeente kijken. Zij hebben op hun website vaak informatie over losloopgebieden.
Voor overige plaatsen, zoals in bossen of gebieden buiten de bebouwde kom, is op internet soms informatie te vinden, zoals op de website ‘Op pad met Joep’ (externe website, niet door LICG gecontroleerd). Check ook de website van de eigenaar van het terrein, zoals Staatsbosbeheer of Natuurmonumenten.
Laat uw hond niet loslopen op terreinen waar grazers zoals schapen of koeien zijn uitgezet, dit kan tot gevaarlijke situaties leiden. Laat uw hond bovendien niet uit in weilanden waar koeien grazen, want honden kunnen via hun uitwerpselen de parasiet Neospora caninum overbrengen op de koeien. Dat kan miskramen of doodgeboren kalfjes veroorzaken. Ook geiten, vooral dwerggeiten, kunnen gevoelig zijn hiervoor. Ruim daarom de ontlasting van uw hond altijd op als u door of langs boerenland loopt.
