Het uiterlijk van huisdieren mag niet slecht zijn voor hun welzijn

28-10-2026

Hoe voorkomen we dat huisdieren problemen hebben doordat hun uiterlijk slecht is voor hun welzijn en gezondheid? Daarover heeft Bureau risicobeoordeling & onderzoek (BuRO) van de NVWA een rapport uitgebracht als advies aan het ministerie van LVVN.

Een gezond uiterlijk
Sommige uiterlijke kenmerken bij hond en kat kunnen ervoor zorgen dat hun welzijn slechter is. Denk bijvoorbeeld aan een te korte snuit of te korte poten. Zulke kenmerken zijn soms populair omdat mensen het leuk of schattig vinden. Maar wie van huisdieren houdt, wil natuurlijk niet dat zij moeten lijden omdat er gefokt wordt op dit soort afwijkende lichaamsvormen. 

Objectief meten
BuRO adviseert daarom het ministerie van LVVN om methodes te ontwikkelen waarmee je objectief kunt meten wat het gevolg is van een bepaald uiterlijk voor het welzijn van het dier. 
In de eerste plaats moeten we daarvoor weten wat een hond of kat eigenlijk nodig heeft om goed te functioneren en zich natuurlijk te gedragen. Ook moet onderzocht worden hoeveel honden en katten er zijn en hoeveel daarvan bepaalde uiterlijke kenmerken hebben. Daardoor wordt duidelijker hoe groot de problemen zijn. 

Eerst de grootste risico’s aanpakken
Omdat dit nog onderzocht en ontwikkeld moet worden, adviseert BuRO om eerst beleid te maken voor de grootste welzijnsrisico’s. Er is al wetgeving die het fokken van honden met een te korte snuit verbiedt. Daarbij horen criteria om te meten wanneer een snuit te kort is. Het advies is om dit ook voor katten te doen, omdat een te korte snuit een groot risico geeft op een slechte gezondheid en minder welzijn. Bij katten is er al een fok- en houdverbod voor naaktkatten en voor katten met naar voren gevouwen oren. Ook het fokken, houden en vertonen van katten met korte, kromme voorpoten zou volgens BuRO het beste verboden kunnen worden, net als het kruisen van twee honden met een merle vachtkleur. 

Kennis verspreiden en handel tegengaan
BuRo ziet een rol voor dierenartsen bij het verspreiden van kennis over dit soort schadelijke kenmerken. Ook moeten eigenaren goede voorlichting krijgen over welke uiterlijke kenmerken slecht zijn voor het welzijn van dieren en moet illegale handel in dieren met zulke kenmerken worden tegengegaan.

Welke kenmerken kunnen het welzijn slechter maken?
Met behulp van deskundigen zijn de belangrijkste kenmerken die slecht kunnen zijn voor het welzijn van honden of katten op een rijtje gezet.

Bij honden gaat het om de volgende uiterlijke kenmerken:

• een brachycefale schedelvorm (korte snuit)
• een afwijkende stand van het ooglid (naar binnen of naar buiten gekruld)
• een kleine, ronde schedel
• een heel klein lichaam (<3 kg)
• dwerggroei (chondrodystrofie)
• huidplooien door te veel vel
• een kurkentrekkerstaart
• een afwijkende stand van de voorpoten
• een (dubbel)merle vachtkleur

Bij katten gaat het om de volgende uiterlijke kenmerken:

• een brachycefale schedelvorm (korte snuit)
• langharigheid (wolharen)
• een witte vacht met 1 of 2 blauwe ogen
• een gebrek aan vacht
• naar voren gevouwen oren
• dwerggroei/kortbenigheid
• een deels of volledig ontbrekende staart
• naar achteren gekrulde oren
• verkorte, kromme voorpoten

Dieren met deze kenmerken krijgen soms ernstige gezondheidsproblemen en kunnen moeite hebben om hun natuurlijke gedrag uit te voeren.

Meetmethoden ontwikkelen om te bepalen wat wel of niet toelaatbaar is
Sommige kenmerken, zoals naar voren gevouwen oren bij katten, zijn gemakkelijk te zien. Andere kenmerken, zoals een korte snuit, komen in verschillende gradaties voor: van niet zo ernstig tot heel ernstig. Bij zulke kenmerken is een vaste beoordelingsmethode nodig. Soms moet daarnaast ook worden beoordeeld hoeveel last het dier van het kenmerk heeft, want niet elk kenmerk geeft evenveel problemen. Er is meer onderzoek nodig om te bepalen wanneer een kenmerk gevolgen heeft voor de gezondheid en het gedrag van het dier en welke signalen hiervoor het best gebruikt kunnen worden.

Bron: nvwa.nl 

Zie ook de artikelen over BOAS bij kortsnuitige honden, Overzicht erfelijke aandoeningen bij honden en Overzicht erfelijke aandoeningen bij katten.